Startpagina.

redactie.

historiek.

abonnement.

huidige jaargang.

oude jaargangen.

fotogalerij.

help ons.

contact.

repertorium.

links.

dialect.

wat is nieuw.

  U bevindt zich hier :

Het contactblad voor de Maaseikenaar

Inleidende opmerkingen

 

Omdat het “Mezeikers” een groot aantal klanken kent, waarvoor geen Nederlandse lettertekens bestaan, hebben we moeten sleutelen aan een spellingssysteem dat de uitspraak van het “Mezeikers” zo nauwkeurig mogelijk benadert. De spelling, die we in dit tijdschrift regelmatig gebruiken, is genspireerd door de spelling die al jaren gebruikt wordt door de schrijvers van de Wammesgazet en door de in Ned. Limburg sinds 1942 gebruikte “Veldeke-spelling”.

 

Het gebruiken van een apart schriftteken voor elke spraakklank is niet mogelijk, tenzij met een fonetisch schrift, dat voor de doorsnee lezer onbegrijpelijk zou zijn. Vandaar dat we om bepaalde klanken in normaal schrift weer te geven onze toevlucht genomen hebben tot combinaties van lettertekens of tot het gebruik van diakritische tekens. Ook in het Nederlands spellingsysteem is dit het geval  (ou, eu, enz.)

 

Iedere spellingsregel berust voor een groot gedeelte op een aantal afspraken. We zijn er ons van bewust dat er niet altijd een wetenschappelijk gefundeerde motivering te geven is voor een in bepaald geval gekozen spellingswijze, maar dat geldt ook voor de spelling van het Standaardnederlands.

 

Uitgangspunten

De belangrijkste eisen, waaraan een spellingsysteem volgens ons moet voldoen, zijn deze twee:

1) leesbaarheid: dat betekent dat het systeem zo eenvoudig en zo consequent mogelijk moet zijn.

2) bruikbaarheid: dat betekent dat het systeem praktisch en doelmatig moet zijn.

De bruikbaarheid van een spellingsysteem wordt in hoge mate bevorderd wanneer het systeem aansluit bij andere, reeds bekende regelingen, in ons geval de Nederlandse spellingtraditie, hetgeen een snellere herkenbaarheid in de hand werkt.

Wij kozen voor een fonologische spelling, zo genoemd omdat ze fonemen weergeeft:  met allerlei combinatorische en vrije varianten houdt ze geen rekening, slechts de betekenisonderscheidende waarde van lettertekens is van belang, hier en daar worden knopen doorgehakt, de herkenbaarheid van de woordvorm neemt een voorname plaats in. Men spelt bijvoorbeeld "boor" (Ned. boer) en "voot" (Ned. voet) met dezelfde oo-tekens, ook al is er een hoorbaar verschil in uitspraak van beide oo-klanken.

Wij hebben gekozen voor het uitgangspunt slechts die lettertekens te gebruiken die op een normale schrijfmachine te vinden zijn. De bruikbaarheid van een spellingsysteem komt ernstig in het gedrang wanneer men andere tekens gaat invoeren.

 

DE SPELLING VAN HET "MEZEIKERS"
Tony Van Wijck

Startpagina > Maaseiker dialect > spelling pag. 1

Regels
Sleep- en stoottoon
In eerste opzet wordt het verschil tussen sleep- en stoottoon niet aangegeven. De Maaseikenaar beheerst dit verschil op natuurlijke wijze en in bepaalde, op het eerste oog verwarrende situaties, helpt hem de context waarin de woorden voorkomen.
Wie in bepaalde gevallen, voornamelijk om verwarring in een speciaal geval te voorkomen - of bij alleenstaande woorden in een woordenlijst of "diksjenaer" - toch het verschil in zijn schrift wil aanduiden staat het circumflex (^) als facultatief teken ter beschikking voor het aanduiden van de sleeptoon.
Vb. stein en sten (Ned. stenen en steen) nw en nw  (Ned.  nieuw en nu)
     Vb.   "Paus" (Ned. Paus)
             "zaut" (Ned. Zout)
             "kaw" en "gaw" (Ned. koude en gauw)

en

        "oug" (Ned. Oog)
        "ouch" (Ned. ook) (N.B.dus nooit auch!)
        "boum" (Ned. boom)
Klinkers en tweeklanken

Korte klinkers
De gewone korte klinkers schrijven we steeds op dezelfde wijze en wel altijd met n letterteken.
a
Ned. Kat   
Msk. kat (= kat)
e
Ned Pet   
Msk. gek (= gek)
Frans mais (maar)
Msk. bd (= bed)
i
Ned. Kip
Msk. sjikke (= sturen, zenden)
o
Ned. Pot  
Msk. sjolk (= schort)
Half gesloten o-klank  
Msk. bks (= broek)
Duits Kln (Keulen)   
Msk. stk (= stuk)
u
Ned. Put    
Msk. un (= ui)

N.B.
* Na een korte heldere klinker wordt de medeklinker verdubbeld, wanneer dat in het Nederlands het geval is. (Vb. kat, katte)
* De onbeklemtoonde e (sjwa) wordt alleen met aangeduid in alleenstaande woorden, wanneer er twijfel kan ontstaan. (Vb. "kpel" ~ Ned. kapel, "benklk" = Ned. vreselijk) Het teken wordt steeds gebruikt in tweeklanken met '-naslag. Vb. "gruuts" (Ned. trots) "sjoen" (Ned. Schoon)

Lange klinkers
N.B.
* De lange uu komt in het Maaseikers praktisch nooit voor zonder diftongering.
* In aansluiting op het Nederlands schrijven we de lange klinkers in een gesloten lettergreep met een dubbel teken, in een open lettergreep met slechts n teken, tenzij er echt twijfel zou kunnen ontstaan.
     Vb..    “ape” (Ned. Apen)
     “noteere” (Ned. noteren)
aa
Ned. Zaal  
Msk. daak (Ned. dak)
ae
Frans air (lucht)   
Msk. gaer (Ned. graag)
ao
Engels law (wet)
Msk. dao (Ned. daar)
Frans soeur (zuster)
Msk. vl (Ned. veel)
ee
Ned. Beest
Msk. veer (Ned. Vier)
eu
Ned. Deur
Msk. greun (Ned. groen)
ie
Ned. Wie
Msk. kriek (Ned. kriek)
oe
Ned. Koe
Msk. stoet (Ned. stoet)
oo
Ned. Roos
Msk. voot (Ned. voet)
uu
Ned. Vuur
Msk. vluu (Ned. vlooien)
dialect
spelling1
spelling1
spelling1
dialect
nr 1.
nr 3.
nr 2.
Ga naar pagina >
te weinig
eine sten
Ma, is Sinterklaos
ouch ene Paus ?
nr 3.
nr 2.
Ga naar pagina >